در هواي معتدل، موتور با اندكي كار به دماي نرمال و عادي مي‌رسيد، اما در اين هوا و در مجموع در هواي سرد، براي رسيدن دماي موتور به حد نرمال و عادي كمي زمان لازم است. بسياري از موتورها، حتي نمي‌توانند در اين شرايط و يا هواي بسيار سرد به دماي نرمال و عادي خود برسند، پس مي‌توان گفت با شروع فصل سرما، بسياري از رانندگان بايد با رعايت نكاتي نه چندان مشكل، شرايط را براي استفاده بهينه از خودرو فراهم كنند.
اما همان‌طور كه گفتم يكي از مهمترين پارامترهايي كه تحت تاثير برودت هوا قرار مي‌گيرد، دماي موتور است. شما در اين فصل به ندرت مي‌توانيد آمپر آب را از وسط به آن طرف ببينيد. يعني هيچ‌گاه دماي موتور بالا نمي‌رود. بالا رفتن دماي موتور هميشه مضر و خطرناك نيست. شما در زمستان بيشترين استفاده را از دماي آب موتور مي‌كنيد. حال تصور كنيد اين دما هيچ‌گاه بالا نرود. موتور هرگز نمي‌تواند قدرت مفيد خود را توليد كند. احتراق كامل انجام نمي‌شود و در نهايت موتور به خوبي كار نمي‌كند.
اما يكي از مهمترين مكان‌هايي كه شما از دماي آب موتور استفاده مي‌كنيد، بخاري خودرو مي‌باشد. وظيفه بخاري ايجاد گرما براي استفاده درون كابين خودرو است. اما عده‌اي بر اين باورند كه بخاري نيز مثل كولر روي موتور فشار مي‌آورد و نيروي موتور را مصرف مي‌كند. قصد داريم تا ابتدا نحوه كار بخاري را شرح دهيم، سپس عيوب آن گفته و نحوه رفع عيوب را نيز بيان كنيم.
اصول كاري بخاري تا حدود زيادي با كولر متفاوت است. در اين مجموعه شما از گرماي آب موتور استفاده كرده و اتاق خودرو را گرم مي‌كنيد. گرمايي كه نسبتاً تلف شده بوده و اگر از آن استفاده نشود، از بين مي‌رود.
در بخاري تمامي خودروها از يك رادياتور كوچك استفاده شده است. رادياتوري كه مهمترين نقش را بر عهده دارد. آب داغ موتور وارد اين رادياتور شده و درون شبكه‌هاي آن جريان پيدا مي‌كند، در نتيجه تبادل حرارتي آب موتور و هواي عبوري از آن بسيار راحت مي‌شود. براي استفاده از اين گرما بايد يك دمنده، هوا را به سمت رادياتور بدمد تا با شبكه ريز آن برخورد كرده و گرم شده، سپس وارد اتاق خودرو شود.
هواي محيط وارد ورودي بخاري شده و توسط دمنده آن با رادياتور بخاري برخورد مي‌كند، سپس داغ شده و از دريچه‌هاي تنظيم داخل اتاق، وارد كابين مي‌شود. كليد روشن و خاموش شدن دمنده نيز بستگي به خودرو داشته و در چندين حالت قابل تنظيم است. پس به راحتي مشاهده كرديد كه در بخاري هيچ انرژي مفيدي از بين نرفته و تنها از نيروي برق باتري كه آن هم جايگزين مي‌شود، براي پمپاژ هوا استفاده مي‌شود. گرماي هوا نيز از گرماي آب موتور تامين مي‌شود. در گذشته بخاري اكثر خودروها زمان مي‌برد تا گرم شود و هواي گرم وارد اتاق كند، اما امروزه جنس رادياتور بخاري‌ها متفاوت شده و تبادل حرارتي آنها در حد بسيار بالايي مي‌باشد. در خودروهاي نسل قديم رادياتورها معمولاً مسي و برنجي ساخته مي‌شدند، اما امروزه تمامي رادياتورها آلومينيومي ساخته شده تا تبادل حرارتي آنها بالا رود. شبكه ورود آب گرم موتور بسيار قوي است و موتور خودروهاي جديد بسيار زودتر به حالت نرمال مي‌رسند. در نتيجه سريع‌تر گرم شده و خيلي زودتر آب  دور خود را گرم مي‌كنند.
به طور مثال خودروهاي كاربراتوري قديمي حداقل 15 دقيقه زمان لازم داشتند تا در فصل سرما به گرماي نرمال برسند. اما موتورهاي انژكتوري امروزي در كمتر از سه دقيقه گرم شده و به دماي نرمال و عادي خود مي‌رسند. اين باعث شده تا بخاري در خودروهاي جديد، خيلي سريع شروع به كار كرده و گرماي داخل كابين را تامين كند. اما با يكديگر طرز كار بخاري را بررسي كرديم و به اين نتيجه رسيديم كه اين سيستم از گرماي تلف شده موتور بهره مي‌برد. حال قصد داريم تا عيوب شايع اين سيستم را بررسي كرده و علل آن را بيان كنيم.
يكي از شايع‌ترين عيوبي كه براي انواع خودروها رخ مي‌دهد، كمبود گرماي بخاري است. به نحوي كه فرد مي‌گويد: گرماي بخاري كم است و يا اصلاً گرمايي ندارد. اين عيب ممكن است دلايل زيادي داشته باشد. اولين علت مي‌تواند گرفتگي و يا خرابي رادياتور بخاري باشد. وقتي رادياتور بخاري نتواند به خوبي تبادل حرارتي داشته و گرما را از آب به هوا منتقل كند، بخاري گرماي لازم را نداشته و خوب گرم نمي‌كند. در اكثر موارد، رادياتور عوض مي‌شود، اما اگر مجاري آن تميز شود، مي‌توان به رفع عيوب اقدام كرد.
گاهي شيلنگ آبي كه وارد بخاري شده و به رادياتور متصل است، گرفتگي دارد. آب داغ موتور نمي‌تواند وارد شبكه گرمايي (رادياتور) شده و به درستي حرارت خود را به هوا بدهد. در اين جور موارد نيز گرفتگي برطرف شده و آب و گردش آن بايد به حالت عادي بازگردد. عيبي ديگر كه بسيار شايع است خرابي فن و يا دمنده بخاري است. در اين حالت رادياتور به خوبي گرم مي‌شود، آب داغ موتور نيز وارد سيستم مي‌شود، ولي در نهايت هواي محيط به درستي وارد نشده و با شبكه گرمايي برخورد نمي‌كند، عيب اين حالت فن يا همان دمنده بخاري است. براي رفع اين عيب بايد فن بخاري را باز كرده و آن را بيرون تست كرد. سپس عيب آن را برطرف كرده و دوباره روي سيستم نصب كرد. گاهي آب موتور كافي نيست و سطح آن پايين است در نتيجه شبكه گرمايي بخاري نيز نمي‌تواند به درستي تبادل حرارتي داشته باشد، در اين حالت بايد به سيستم خنك‌كاري موتور آب اضافه كنيم. سپس سيستم را هواگيري كرده و آن را نشت‌يابي مي‌كنيم.
يكي ديگر از عواملي كه در كاركرد بخاري نقش بسيار مهمي دارد ترموستات خودرو مي‌باشد. ترموستات وظيفه دارد تا مسير آب موتور را تغيير دهد. زماني كه نياز به خنك‌كردن آب نيست آب همچنان داخل موتور و اطراف آن گردش كند و وارد رادياتور نشود. هر زمان كه دماي آن به حدي بالا رفت كه نياز به خنك‌كاري و كاهش دما بود، ترموستات خود به خود باز شده و اجازه عبور آب را مي‌دهد. گاهي در فصل زمستان ترموستات برداشته مي‌شود و آب در تمامي مواقع خنك مي‌شود. اين حالت فقط مناسب هواي گرم است و در فصل سرما باعث مي‌شود تا بخاري، گرماي موردنياز را توليد نكند.
گاهي ترموستات خراب است و هميشه در حالت باز قرار دارد. در اين شرايط هم باز بخاري گرماي موردنياز را توليد نمي‌كند براي رفع عيب بايد ترموستات تعويض شده و سيستم نشت‌يابي شود. اما يكي ديگر از عيوب شايع انواع بخاري، ايجاد بوي نامطبوع است. اين عيب ممكن است دو علت داشته باشد. 1- عدم درزبندي مناسب پوسته فن 2- نشت آب از رادياتور بخاري.
وقتي پوسته فن درزبندي درستي نداشته باشد، هواي اطراف آن وارد كابين شده و مطمئناً بوي نامطبوعي ايجاد مي‌كند. براي رفع عيب بايد تمامي واشرجات و درزها را را وارسي كنيد، سپس تمامي پيچ‌ها را دوباره سفت كرده و از درز هوا مطمئن شويد.
براي جلوگيري از نشت آب از شبكه گرمايي، بايد شيلنگ‌هاي ورودي به سيستم را بررسي كنيم، سپس رادياتور را جداگانه تست كرده تا از عدم سوراخ‌شدن آن مطلع شويم. در گذشته نقطه سوراخ شده با لحيم كاري ترميم مي‌شد، ولي امروزه تمام تعميركاران شبكه گرمايي يا همان راديات را تعويض مي‌كنند.
شايد عيوب ديگري نيز براي بخاري انواع خودروها به وجود بيايد، ولي شايع‌ترين عيوب، مواردي بود كه ذكر شد. پس مي‌توان گفت براي رفع عيب حتماً بايد تجربه كافي داشته باشيد. در فصل زمستان مهمترين عاملي كه از يك خودرو مدنظر قرار مي‌گيرد، نحوه كار بخاري آن است. به همين دليل قصد داشتيم تا در اين هفته، طرز كار اين سيستم، عيوب احتمالي آن و نحوه رفع عيب را بيان كنيم. در خودروهايي مثل پژو405، 206، روآ، سمند و ... براي رفع عيوب بخاري بايد داشبورد باز شود. ولي عده‌اي از تعميركاران ماهر هستند كه بدون بازكردن داشبورد و متعلقات آن بخاري را سرويس و راه‌اندازي مي‌كنند. در مجموع اين سيستم بسيار ساده بوده كه مهمترين نقش آن در شبكه گرمايي و رادياتور ايفا مي‌كند.

بخاری خودرو بخاری خودرو عملکرد بخاری خودرو تنظیم بخاری بخاری سمند پژو 405 206